Cảm xúc vốn có sẵn bên trong mỗi người. Nó ở đó như đầu nguồn của dòng sông tình yêu trong bạn. Nó lắng nghe mọi thứ diễn ra và thấu hiểu bạn tận bên trong. Nó luôn nói cho bạn nghe điều gì làm bạn hạnh phúc và điều gì làm bạn khổ đau. Giữa hai ranh giới đó là hàng nghìn sắc thái khác nhau, như một bản nhạc nhiều giai điệu để nói cho bạn nghe rất nhiều điều về chính mình và những người xung quanh.
Nhưng vì sao nhà lãnh đạo rất ít khi nghe thấy? Dù bạn vẫn đang chìm đắm trong sự róc rách của dòng suối ấy mỗi ngày?
Cảm xúc của người lãnh đạo thường như dòng suối nhỏ bị những tảng đá khổng lồ che lấp. Đó là tảng đá của áp lực chỉ số, của cái tôi (ego) quá lớn, và của nỗi sợ phải tỏ ra yếu đuối trước nhân viên.
Dù dòng suối ấy có cố chảy, âm thanh của nó cũng bị chia rẽ nhỏ bé, bị lấn át bởi hàng loạt tiếng thác đổ bên ngoài: tiếng ồn của thị trường, những cuộc họp không hồi kết, và guồng quay hối hả của sự cạnh tranh. Và sự thật là, chính bạn đã cho phép điều đó. Bạn từ chối sự tĩnh lặng vì sợ phải nhìn sâu vào tiếng lòng mình. Bạn trốn chạy vào thế giới hào hoa của chức danh, vào sự bận rộn để khỏa lấp khoảng trống bên trong.
Bạn để mình tan tác và xơ xác với những cảm xúc dồn nén, cho đến khi không đủ sức kháng cự nữa, bạn mềm rũ toàn thân, cạn kiệt sức lực mới quay về thiền định và tâm linh để cứu rỗi chính mình. Nhưng tại sao phải đợi đến lúc kiệt quệ, trong khi quyền năng chữa lành và dẫn dắt đã nằm sẵn trong tay bạn?
Osho từng kể về một nhà điêu khắc đang làm việc với một tảng đá. Một vị khách đến xem và thắc mắc: "Ông đang làm gì vậy? Tôi muốn xem một pho tượng, nhưng tôi chỉ thấy ông đang đục đẽo một tảng đá vô tri."
Người nghệ sĩ mỉm cười nói:
"Pho tượng đó đã ẩn giấu bên trong rồi. Không cần phải tạo ra nó. Tôi chỉ đơn giản là tách bỏ những phần đá vô dụng quanh nó, và khi đó pho tượng sẽ tự hiện ra. Lãnh đạo một con người cũng vậy, không phải là nhào nặn họ theo ý mình, mà là khám phá ra bản chất tốt đẹp nhất của họ."
Trong quản trị, EQ không phải là một kỹ năng bạn cần "học thêm" hay "lắp đặt" vào. Nó là quá trình tước bỏ. Khi bạn bỏ đi lớp bụi của sự phán xét, bỏ đi tảng đá của sự áp đặt, dòng chảy thấu cảm tự nhiên sẽ hiện rõ. Ở đâu tình yêu tắc nghẽn, sự gắn kết trong đội ngũ sẽ tắc nghẽn. Ở đâu cảm xúc cuộn trào chân thành, ở đó lãnh đạo sẽ đưa tập thể bay bổng.
Hãy tưởng tượng một vị CEO đang đối mặt với cuộc khủng hoảng tài chính. Thay vì chọn cách quát tháo hay gây áp lực lên cấp dưới (để tiếng thác đổ bên ngoài lấn át), ông chọn dành 15 phút tĩnh lặng mỗi sáng để "nghe" dòng suối bên trong mình.
Sự thấu thị: Trong sự tĩnh lặng, ông nhận ra nỗi sợ hãi đang khiến mình trở nên độc đoán. Ông nhận ra những tảng đá nghi ngờ đang chặn đứng sự sáng tạo của cộng sự.
Hành động: Ông bước vào cuộc họp, gạt bỏ lớp vỏ bọc "bất bại", và nói: "Tôi biết chúng ta đang lo lắng, và tôi cũng vậy. Nhưng chúng ta sẽ cùng nhau bước qua." Chính sự chân thành này đã khơi thông dòng chảy cảm xúc của cả tập thể. Khi lãnh đạo dám "chạm" vào cảm xúc của chính mình, họ mới có thể "chạm" đến trái tim của nhân viên.
Để không bị cuốn trôi bởi tiếng thác đổ của công việc, hãy dành ra 5 phút mỗi cuối ngày để tự vấn qua 4 câu hỏi thực hành EQ sau đây. Đây là cách bạn cầm lấy cái đục của người nghệ sĩ để làm lộ diện "pho tượng" lãnh đạo trong mình:
| Câu hỏi tự vấn | Mục đích (Tách bỏ tảng đá nào?) |
| 1. Hôm nay, khoảnh khắc nào tôi cảm thấy căng thẳng nhất? Cảm xúc thực sự ẩn dưới đó là gì (sợ hãi, bất an hay thất vọng)? | Tách bỏ sự trốn chạy: Đối diện trực tiếp với dòng suối cảm xúc để nó không bị dồn nén thành thác lũ. |
| 2. Có giây phút nào tôi đã dùng quyền lực để lấn át ý kiến của người khác thay vì lắng nghe bằng sự thấu cảm không? | Tách bỏ cái tôi (Ego): Nhận diện xem bạn đang xây tường ngăn cách hay đang khơi thông dòng chảy kết nối. |
| 3. Tôi đã nhìn thấy "pho tượng" (tiềm năng/vẻ đẹp) nào ở nhân viên của mình ngày hôm nay, hay tôi chỉ nhìn thấy họ là "tảng đá" thô kệch? | Tách bỏ sự phán xét: Nhắc nhở lãnh đạo tìm kiếm giá trị ẩn giấu trong mỗi con người. |
| 4. Nếu gạt bỏ hết các chức danh và mục tiêu doanh số, tôi còn lại gì để kết nối với đội ngũ của mình? | Tách bỏ sự hào nhoáng: Tìm về "đầu nguồn của dòng sông tình yêu" – sự tử tế và chân thành cốt lõi. |
Cảm xúc và Tình yêu luôn song hành. Một nhà lãnh đạo tài năng không phải là người có cái đầu lạnh nhất, mà là người có trái tim ấm áp được mài giũa sắc bén nhất. Đừng đợi đến khi cạn kiệt mới tìm về sự cứu rỗi.
Hãy học cách làm một nhà điêu khắc cho chính tâm hồn mình mỗi ngày. Khi bạn gỡ bỏ được những tảng đá bám đầy định kiến và sự kiêu ngạo, "pho tượng" của một nhà lãnh đạo nhân ái, uy lực và đầy trí tuệ sẽ tự khắc bước ra ánh sáng.
